روان شناسی شناختی حسین زارع و علی اکبر شریفی انتشارات دانشگاه پیام نور

روان شناسی شناختی انتشارات دانشگاه پیام نور

نوشته: دکتر حسین زارع و دکتر علی اکبر شریفی

روان‌شناسی شناختی شاخه‌ای از علم روان‌شناسی است که به مطالعه علمی فرایندهای ذهنی انسان می‌پردازد؛ فرایندهایی مانند توجه و تمرکز، ادراک، حافظه، بازشناسی، تصویرسازی ذهنی، استدلال، قضاوت، حل مسئله، تصمیم‌گیری، تفکر و زبان. این حوزه می‌کوشد توضیح دهد انسان چگونه اطلاعات دریافتی از حواس مختلف را پردازش می‌کند، چگونه می‌آموزد، چرا برخی خاطرات در ذهن ماندگار می‌شوند و برخی دیگر به فراموشی سپرده می‌شوند و زبان چگونه آموخته و فهمیده می‌شود.

روان‌شناسی شناختی نوین پس از تحولات فراوان، در اواخر دهه ۱۹۵۰ و اوایل دهه ۱۹۶۰ شکل گرفت و در دهه ۱۹۷۰ به رویکرد غالب روان‌شناسی تبدیل شد. یکی از ایده‌های محوری این رویکرد، تشبیه ذهن انسان به کامپیوتر است؛ سیستمی که اطلاعات را رمزگردانی، ذخیره، بازیابی و پردازش می‌کند. بر این اساس، فرایندهایی مانند توجه، ادراک و حافظه کوتاه‌مدت به‌عنوان سامانه‌های پردازش اطلاعات در نظر گرفته می‌شوند.

ذهن انسان به‌مراتب پیچیده‌تر از پیشرفته‌ترین سامانه‌های مصنوعی است. با وجود پیشرفت‌های چشمگیر در هوش مصنوعی، هنوز فاصله زیادی تا دستیابی به سامانه‌ای با انعطاف‌پذیری، یادگیری و فهم زبانی مشابه انسان وجود دارد. کاربردهای روان‌شناسی شناختی، از آموزش و پرورش گرفته تا نظام قضایی، طراحی فناوری‌ها و درک اختلالات مغزی، اهمیت و جذابیت این حوزه را دوچندان کرده است.

سرفصل های کتاب روان شناسی شناختی انتشارات دانشگاه پیام نور:

بخش اول: فرایندهای شناختی پایه

1. مقدمه ای بر روان شناسی شناختی

2. توجه

3. ادراک

4. حافظه

بخش دوم: زبان و شناخت

5. درک زبان

6. تولید زبان

7. زبان در بافت

بخش سوم: فرایندهای عالی شناخت (تفکر)

9. قضاوت

10. حل مسئله

11. تصمیم گیری

12. شناخت و هیجان