روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی در کنکور کارشناسی ارشد

روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی از مهم ترین زیرمجموعه های رشته روانشناسی است. این درس در اغلب گرایش های این رشته ضریب 2 دارد و یکی ازمهم ترین دروس در کنکور کارشناسی ارشد محسوب می شود.

این درس به مطالعه و تحلیل رفتار و وضعیت افرادی می پردازد که با چالش ها و مشکلات روانی مواجه هستند و نیاز به اقدامات درمانی ویژه دارند.برخی از این مشکلات به شدت شایع هستند و روانشناسان در طول دوران کاری خود به کرات با آنها مواجه می شوند. در ادامه به بررسی و شرح این حوزه علمی می پردازیم.

روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی چیست؟

روانشناسی مرضی به بررسی و تحقیق درباره بیماری ها و اختلالات روانی در افراد عادی و همچنین روش ها و راهکارهای موثر برای درمان آنها می پردازد. روش ها و ابزارهای درمانی در این حوزه بر مبنای مطالعات علمی و تحقیقات انجام شده بر افراد مبتلا به اختلالات روانی توسعه یافته اند.

از جمله اختلالات رایجی که در روانشناسی مرضی بررسی می شودمی توان به افسردگی، اضطراب، اختلال وسواسی-اجباری و اختلالات اضطرابی اشاره کرد.

روانشناسی کودکان استثنایی به مطالعه و تحلیل وضعیت روانی و رفتار کودکانی می پردازد که دارای ناتوانی ها و اختلالات خاصی هستند. این اختلالات دامنه بسیار گسترده ای دارند و مواردی مانند یادگیری، تمرکز و میزان فعالیت،ارتباطات اجتماعی و زبانی را شامل می شوند.

در این حوزه، هدف از شناخت و درک مشکلات روان کودکان،ارائه راهکارهای نتیجه بخش است. از رایج ترین اختلالات کودکان استثنایی می توان اختلال کمبود توجه و بیش فعالی (یا ADHD)، اختلال اوتیسم و اختلال یادگیری را نام برد.

دلایل اهمیت دروس روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی

هر دو حوزه علمی روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی به بررسی و تحلیل رفتارها و مشکلات روانشناختی رایجی می پردازند که ممکن است علی رغم جدی بودن مورد توجه قرار نگیرند. به طور کلی می توان اهمیت این درس را به شرح زیر برشمرد:

درک واضح تر از مشکلات مربوط به شناخت و روان

 تمرکز اصلی این درس این است که به افراد کمک کند تا درک بهتری از نقاط قوت و ضعف خود و دیگران داشته باشند. این امر در واقع باعث می شود تا بهترین راه حل های ممکن را برای مواجهه با مشکلات خود و دیگران پیدا کنند.

مواجهه سازنده با چالش ها

این حوزه مطالعاتی به افراد کمک می کند تا به طور موثرتری با مشکلات روانشناختی همچون افسردگی، اضطراب، اختلالات یادگیری و ناتوانی های توجه و هیجانی روبه رو شوند. این درس همچنین، راهکارها و تکنیک های موثر را برای مدیریت و کنترل این قبیل مسائل ارائه می دهد.

کمک به کودکان

هدف روانشناسی کودکان استثنایی این است که افراد دریابندچگونه می توان به کودکانی که با مشکلات روانی روبه‌رو هستند، کمک کرد. همچنین آنهامی توانند استراتژی ها و روش های مدیریت اختلالات روان را به شکلی استاندارد شده ومتناسب با شرایط کودکان به کار گیرند.

بهبود عملکرد افراد

اطلاعات و ابزارهایی که در این درس ارائه می شود، به کارکنان و متخصصان مربوط به حوزه هایی همچون آموزش، سلامت روان و مشاوره اجتماعی کمک شایانی می کند.

پیشرفت و کارآیی در مدارس و مراکز آموزشی

مدیران و معلمان از طریق این حوزه، دانش و مهارت های لازم برای بهبود روانشناختی و عملکرد تحصیلی کودکان را فرا گیرند. این آموزش ها کمک می کند تا محیط های آموزشی بهبود یابند و رشد و پیشرفت کودکان را به همراه داشته باشد.

موضوعات اصلی روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی

در این حوزه مطالعاتی، نظریه ها و مدل های روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی، مانند رویکردهای رفتارگرا، شناختی، روان درمانی و... مورد توجه قرار دارند. این نظریه ها به شکلی گسترده برای تحلیل و درمان افراد با مشکلات خاص مانند ناتوانی ذهنی، درمان مشکلات رایج مانند اضطراب، پانیک و افسردگی به کارگرفته می شوند.

تشخیص و ارزیابی مشکلات روانشناختی کودکان استثنایی، از دیگر موضوعات اصلی این درس است. ابزارها و روش های مورد استفاده مانند مصاحبه ها،مقیاس ها و تست های روانشناسی نیز به شدت مورد توجه قرار دارند. این روش های اغلب با اقدامات درمانی مانند روان درمانی کودکان با مشکلات خاص همراه هستند.

منابع اصلی روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی:

در حال حاضر منابع متعددی برای این درس ارائه شده است. اما برخی از منابع بسیار کلیدی هستند و داوطلبان کنکور کارشناسی ارشد باید آنها را دراولویت قرار دهند. در ادامه منابع اصلی این درس را ارائه کرده ایم.

1. آسیب شناسی روانی جلد 1 و 2، تالیف دکتر دیویدسون، مترجم دکتر حمید شمسی پور، انتشارات ارجمند
   
2. آسیب شناسی روانی براساس DSM-5،جلد یک و دو، مهدی گنجی، انتشارات ساوالان
   
3. راهنمای کامل تغییرات و نکات ضروری DSM –5، دکتر گنجی، انتشارات ساوالان
4. روانشناسی کودکان استثنایی، ارکان خوش کالم، مرضیه کامیاب نژاد، نشر مدرسان شریف
   
5. مقدمه ای بر روانشناسی و آموزش و پرورش کودکان استثنائی،غلامعلی افروز، ناشر دانشگاه تهران
6. روانشناسی کودکان استثنایی، دکتر گنجی، انتشارات ساوالان
   
7. روانشناسی کودکان و نوجوانان استثنایی، تألیف محمد علیخالق پور، انتشارات روان آموز
8. آسیب شناسی روانی اثر هالجین، ویتبورن، ترجمه یحیی سیدمحمدی (متن کامل جلد 1 و 2)، انتشارات ارسباران
   
9. آسیب شناسی روانی یوید ال. روزنهان، مارتین ای. پی. سلیگمن،ترجمه یحیی سید محمدی، انتشارات ارسباران
10. روانشناسی مرضی،ترجمه نجاریان ،انتشارات رشد
11. روانشناسی کودکان استثنایی، تألیف بهروز میلانی فر، نشرقومس

سخن پایانی

روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی دو حوزه مهم در کنکورکارشناسی ارشد رشته روانشناسی هستند. این درس به بررسی و درمان اختلالات روانی افراد عادی و کودکان با ناتوانی ها و اختلالات خاص می پردازد.

هدف نهایی از ازائه این درس، دستیابی به راهکارها و روشهای درمانی موثر برای بهبود وضعیت روانی افراد مختلف است. تاکنون روش های ارائه شده تا حد زیادی موفق بوده اند و به طور گسترده در مراکزی مانند مدارس و آموزشگاه ها مورد استفاده قرار می گیرند. دانشجویان می توانند با مطالعه و یادگیری این حوزه،دانش و مهارت های لازم برای فعالیت در حوزه درمان و پژوهش را به دست آورند.