اقتصاد بخش عمومی (جلد دوم) هادی امیری انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

اقتصاد بخش عمومی (جلد دوم) انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

نوشته: دکتر هادی امیری، دکتر روح اله شهنازی و دکتر زهرا دهقان شبانی

زیر نظر : دکتر الیاس نادری

درس «اقتصاد بخش عمومی» با هدف تحلیل رفتار دولت و نهادهای عمومی در فرآیندهای اقتصادی طراحی شده است. این درس، همانند اقتصاد کلان، شامل دو رویکرد «اثباتی» و «دستوری» است؛ از یک‌سو به تحلیل آثار واقعی سیاست‌هایی چون انواع مالیات‌ها می‌پردازد و از سوی دیگر، به بررسی انتخاب‌های هنجاری نظیر تصمیم‌گیری درباره میزان دخالت دولت، تعادل میان کارایی و عدالت، و شکل‌گیری سیاست‌های اقتصادی می‌انجامد.

این کتاب در دو جلد تألیف شده است. جلد اول از سه بخش اصلی تشکیل شده است. در بخش نخست (فصل اول) مفاهیم بنیادین اقتصاد رفاه مطرح می‌شود و نشان داده می‌شود که بازار آزاد نسبت به نظام‌های مبتنی بر برنامه‌ریزی متمرکز در تحقق کارایی اقتصادی موفق‌تر عمل می‌کند. بخش دوم (فصل‌های دوم و سوم) به بررسی دلایلی می‌پردازد که علی‌رغم کارایی بازار، همچنان مداخله دولت در اقتصاد را ضروری می‌سازد. در بخش سوم (فصل‌های چهارم تا هفتم) مفهوم شکست بازار، انواع آن در حوزه تخصیص منابع، و نقش دولت در اصلاح این شکست‌ها مورد بحث قرار می‌گیرد. این بخش از مهم‌ترین مباحث اقتصاد بخش عمومی محسوب می‌شود.

جلد دوم کتاب شامل ده فصل است. فصل نخست به تعاریف، اصول و روش‌های بودجه‌ریزی و نیز ساختار بودجه در ایران می‌پردازد. فصل دوم منابع درآمدی و مخارج دولت را بررسی می‌کند. فصل سوم اصول و مبانی مالیات، و فصل چهارم اثرات مالیات در ساختارهای مختلف بازار را تحلیل می‌نماید. فصل پنجم به بحث کارایی نظام مالیاتی اختصاص دارد و فصل ششم به اقتصاد سیاسی مالیات می‌پردازد. فصل‌های هفتم تا نهم موضوعاتی چون فرار مالیاتی، مالیات بر ارزش افزوده، و درآمدهای نفتی را پوشش می‌دهند. در نهایت، فصل دهم به موضوع توزیع درآمد و سنجش فقر اختصاص یافته است.

سرفصل های کتاب اقتصاد بخش عمومی (جلد دوم) انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه:

1. بودجه
2. درآمدها و هزینه های دولت
3. اصول و مبانی مالیات
4. مالیات ها و ساختار بازار
5. مالیات ستانی و کارایی اقتصادی
6. اقتصاد سیاسی مالیات (نگاهی نو به مالیات)
7. فرار مالیاتی
8. مالیات بر ارزش افزوده
9. فروش دارایی (نفت)
10. توزیع درآمد و اندازه گیری فقر