باشگاه تمدن سازان (تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی) انتشارات معارف

معرفی کتاب «باشگاه تمدن‌سازان»؛ تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی (طرح اثربخش) انتشارات معارف

کتاب «باشگاه تمدن‌سازان» جدیدترین اثر آموزشی و تحولی در مجموعه دروس معارف اسلامی است که در چارچوب «طرح اثربخش» توسط مدیریت امور دروس معارف اسلامی تدوین و به همت انتشارات سمت برای تدریس در دانشگاه‌های سراسر کشور به چاپ رسیده است.

این اثر تلاشی نوآورانه برای دگرگونی در شیوه ارائه درس عمومی «تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی» است. برخلاف متون سنتی که صرفاً به بازخوانی وقایع تقویمی و فهرست‌کردن اسامی دانشمندان گذشته می‌پرداختند، کتاب «باشگاه تمدن‌سازان» با ادبیاتی پویا، مسئله‌محور و ناظر به دغدغه‌های هویتی و آینده‌نگرانه نسل جوان، چگونگی شکل‌گیری، شکوفایی، افول و راه‌های بازسازی تمدن اسلامی را مورد واکاوی قرار می‌دهد.

ویژگی‌های کلیدی و برجسته کتاب:

1. رویکرد هویتی و انگیزشی: پیوند زدن میراث تاریخی به احساس تعلق ملی، خودباوری علمی و نقش دانشجو در ساخت آینده.
2. بررسی آسیب‌شناسانه و واقع‌بینانه: پرهیز از توهم مثبت‌نگری صرف یا منفی‌بافی نسبت به تاریخ؛ واکاوی صریح دلایل انحطاط، استبداد، خودکم‌بینی و نقش استعمار.
3. ساختار کاربردی و منسجم: تقسیم مطالب به ۱۳ درس هماهنگ با جلسات یک نیم‌سال تحصیلی دانشگاهی همراه با سرفصل‌های جذاب و تعاملی.
4. توجه به تمدن نوین و آینده‌نگاری: تبیین گام‌های عملی و نقش تخصصی نخبگان دانشگاهی در پی‌ریزی تمدن نوین اسلامی و مهدوی.

سرفصل‌های آموزشی کتاب (۱۳ درس):

• درس اول: هویت یعنی همه‌چیز؛ ضرورت مطالعه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، تعریف هویت تمدنی و رفتارهای افراد بی‌هویت.
• درس دوم: از فرهنگ تا تمدن؛ بررسی تعاریف پایه، ماهیت فرهنگ اسلامی و جایگاه اقوام و ملل گوناگون در آن.
• درس سوم: قانون تمدن؛ عوامل هفت‌گانه اعتلا و شکوفایی، و ریشه‌های هفت‌گانه انحطاط و رکود تمدن‌ها.
• درس چهارم: عادت‌های تمدنی؛ بررسی هفت عادت و آموزه پایه‌ای جامعه‌پرداز در فرهنگ اسلامی (ایمان، تقوا، عقل، علم، عمل، خانواده و امید تمدنی).
• درس پنجم: پنج عادت پیشوایان تمدن‌ساز؛ سیره تمدنی ائمه اطهار (ع) شامل مردم‌داری، رواداری، کادرسازی و نخبه‌پروری.
• درس ششم: اثر مرکب تمدن؛ نقش تاریخی تمدن‌های ایران، هند و چین در شکوفایی تمدن بزرگ اسلامی و جایگاه دانشمندان شیعی.
• درس هفتم: تمدن بدون مرز؛ بررسی ابعاد گسترش جغرافیایی تمدن اسلامی در آفریقا و اروپا (اندلس) و ریشه‌های دشمنی اروپاییان.
• درس هشتم: هنر ظریف تمدن‌سازی؛ نوآوری‌های برجسته مسلمانان در علوم تجربی، هنر، مهندسی، شهرسازی و نهادسازی‌های مدنی.
• درس نهم: سم‌های تمدنی؛ آسیب‌شناسی درونی انحطاط، آفت‌های مرزعه تمدن، استبدادزدگی و غفلت نخبگان.
• درس دهم: چه کسی تمدن ما را تضعیف کرد؟ تحلیل پدیده استعمار کهن و نوین، روش‌های سلطه و راه‌های مقابله با خودباختگی فرهنگی.
• درس یازدهم: گندزدایی از جهان؛ نقد و تحلیل مبانی معرفتی، اهداف و تضادهای تمدن مدرن غرب با تمدن توحیدی.
• درس دوازدهم: نسخهٔ بهتر خودمان؛ الزامات، راهکارها و ظرفیت‌های پیش‌رو در بازسازی و احیای تمدن خودی.
• درس سیزدهم: از تمدن تا تمدن؛ تبیین ابعاد «تمدن نوین اسلامی» و «تمدن مهدوی» و رسالت دانشجویان معاصر در این مسیر.

جامعه هدف و کاربرد:

• دانشجویان تمامی رشته‌ها در دانشگاه‌های سراسر کشور جهت آزمون پایانی درس عمومی تاریخ تمدن
• اساتید و مدرسان گروه‌های معارف اسلامی
• علاقه‌مندان به مطالعات تمدنی، هویت‌شناسی ایرانی-اسلامی و آینده‌پژوهی فرهنگ و اجتماع