معرفی فصل به فصل کتاب حسابداری پیشرفته 2

مطالعه کتاب حسابداری پیشرفته 2 نوشته موسی بزرگ اصل، حلیمه رحمانی و امین ناظمی به خوانندگان و دانشجویان کمک می کند تا به صورت عمیق تر با مباحث پیشرفته حسابداری آشنا شوند. این کتاب یکی از منابع اصلی رشته حسابداری در مقاطع مختلف تحصیلی است.

در تالیف این اثر، سازگاری مطالب آموزشی با استانداردهای حسابداری، هم برای اثر بخشی آموزشی و هم اجرای استانداردها مورد توجه قرار گرفته است؛ همین موضوع منجر شده این کتاب با استقبال گرم جامعه دانشگاهی مواجه شود. در این مقاله به معرفی فصل به فصل این منبع می پردازیم.

فصل اول حسابداری پیشرفته 2: ترکیب های تجاری

نحوه حسابداری ترکیبهای تجاری و مسائل مرتبط با آن از قبیل تشخیص واحد تحصیل، کننده تعیین تاریخ، تحصیل شناخت و اندازه گیری داراییهای قابل تشخیص تحصیل شده و بدهیهای تقبل شده و همچنین شناخت و اندازه گیری سرقفلی یا سود حاصل از خرید زیر قیمت در فصل اول کتاب حسابداری پیشرفته 2 مورد بررسی قرار می گیرد.

همچنین انواع ترکیب های تجاری تشریح شده و ماهیت و شکل آنها نیز بررسی شده است. به عنوان مثال اصطلاح کلیدی در تعریف ترکیبهای تجاری مفهوم «کنترل» است که در این فصل به تشریح مورد بررسی قرار گرفته است. فهرست عناوین این بخش از کتاب به شرح زیر است:

·        استراتژیهای رشد

·        رشد عمودی رشد افقی

·        متنوع سازی غیر مرتبط

·        روشهای رشد

·        رشد طبیعی (داخلی).

·        رشد خارجی

·        ماهیت و شکل ترکیب تجاری

·        محدودیتهای قانونی ترکیب تجاری

·        مفهوم کنترل

·        ارزیابی کنترل

·        معیار تسلط بر سرمایه پذیر

·        معیار بازده متغیر

·        تسلط معیار ارتباط بین و بازده

·        حسابداری ترکیبهای تجاری تشخيص واحد تحصیل کننده.

·        تعیین تاریخ تحصیل

·        شناخت و اندازه گیری داراییهای قابل تشخیص تعیین شده بدهیهای تقبل شده و سهامداران فاقد کنترل در واحد تحصیل شده

·        واحد تحصیل شده

·        داراییهای نامشهود

·        بدهیهای قابل تشخیص

·        شتاخت و اندازه گیری سرقفلی یا سود حاصل از خرید زیر قیمت

·        ما به ازای انتقال یافته

·        مخارج ترکیب تجاری

·        ما به ازای احتمالی

·        حقوق سهامداران فاقد کنترل در واحد تحصیل شده

·        منافع مالکانه قبلی واحد تحصیل کننده در واحد تحصیل شده در تاریخ تحصیل

·        سرقفلی (سود حاصل از خرید بر قیمت)

فصل دوم حسابداری پیشرفته 2: صورتهای مالی تلفیقی در تاریخ تحصیل

در این فصل توضیح داده می شود که ادغام تجاری که در آن دارایی های خالص تحت بررسی قرار می گیرند، نیازی به تدوین صورتهای مالی تلفیقی ندارند. در این نوع، ادغام دارایی ها و بدهی های ناشی از ترکیب در محدوده نهاد آموزشی، مستند گشته و در صورتهای مالی نشان داده شده است.

 همچنین در این بخش شرح توضیح داده می شود که هم نهاد تجاری اصلی و هم نهاد تجاری تابعه به عنوان اشخاص حقوقی مستقل عمل می کنند و صورتهای مالی جداگانه ای ارائه می دهند. فهرست فصل دوم را در ادامه ارائه کرده ایم:

·        ماهیت صورتهای مالی تلفیقی

·        الزام به تهیه صورتهای مالی تلفیقی

·        رویه های حسابداری یکسان

·        دوره های مالی شرکتهای عضو گروه

·        حسابداری سرمایه گذاری در شرکت فرعی

·        روش بهای تمام شده پس از کسر کاهش ارزش انباشته

·        روش تجدید ارزیابی به عنوان یک نحوه عمل مجاز جایگزین تلفيق شرکتهای فرعی کاملاً تحت تملک در تاریخ تحصیل

·        تلفیق شرکتهای فرعی دارای سهامدار فاقد کنترل در تاریخ تحصیل

·        ماهیت حقوق سهامداران فاقد کنترل

·        ثبتهای اصلاحی

فصل سوم حسابداری پیشرفته 2: صورتهای مالی تلفیقی پس از تاریخ تحصیل

در این فصل توضیح داده می شود که اصول اساسی ادغام با پیروی از بستر آموزشی تاریخی به طور قابل توجهی مشابه است. با این حال، پیشرفت ادغام، پیچیدگی ادغام را تشدید می کند. البته این امر شامل تنظیم هزینه های استهلاک و معامله ها و سود درون گروهی است. در کل این نگرانی ها مربوط به جنبه های جریان و سود است که پس از تاریخ مطالعه ظاهر می شود. فهرست این فصل به شرح زیر است:

·        شرکت فرعی کاملاً تحت تملک سال اول پس از تاریخ تحصیل

·        شرکت فرعی کاملاً تحت تملک سال دوم پس از تاریخ تحصیل

·        شرکت فرعی دارای سهامدار اقلیت سال اول پس از تاریخ تحصیل

·        محاسبه حقوق سهامداران فاقد کنترل از سود انباشته پس از تاریخ تحصیل

·        شرکت فرعی دارای سهامدار فاقد کنترل - سال دوم پس از تاریخ تحصیل

·        نحوه ارائه حقوق سهامداران فاقد کنترل در صورت سود و زیان تلفیقی و گردش حساب سود

·        (زیان) انباشته تلفیقی

·        تحصیل شرکت فرعی طی دوره مالی

·        تغییرات ارزش منصفانه سرمایه گذاری

فصل چهارم حسابداری پیشرفته 2: معاملات درون گروهی موجودی مواد و کالا

تمرکز این بخش از کتاب بر این نکته است که بسیاری از ترکیبات کسب و کار با هدف ایجاد روابط تجاری رخ می دهد. شرکت مادر ممکن است سهام شرکت مسئول تولید مواد اولیه یا توزیع کننده محصولات خود را در رابطه تابعه اولیه بررسی کند. با وجود اینکه نهادهای قانونی مستقل هستند، آنها از نظر اقتصادی به هم متصل هستند. موضوعات مهم دیگری نیز در این فصل مورد مداقه قرار گرفته که در ادامه شرح داده شده است:

·        فروش کالا در درون گروه

·        فروش کالا توسط شرکت اصلی به شرکت فرعی

·        فروش مجدد بخشی از کالاها در دوره جاری

·        وجود کالاهای فروخته شده توسط شرکت اصلی به شرکت فرعی در موجودی کالای

·        اول دوره و پایان دوره

·        فروش کالا توسط شرکت فرعی به شرکت اصلی

·        فروش کالا توسط شرکت فرعی به شرکت اصلی وجود کالای ناشی از معامله درون گروهی

·        در موجودی کالای اول دوره و پایان دوره

·        تعديلات تلفیقی در سیستم ادواری

·        ملاحظات خاص

·        فروش مواد اولیه در گروه

·        کالا بین شرکتهای فرعی فروش

·        فروش کالا توسط شرکتهای عضو گروه به یک شرکت وابسته

·        شناسایی زیان کاهش ارزش

·        فروش موجودی کالا با زیان

·        هزینه حمل موجودی کالا

·        تأثیر روشهای ارزیابی موجودی بر تعدیلات تلفیقی

فصل پنجم: معاملات درون گروهی داراییهای ثابت مشهود خدمات و اوراق مشارکت

تاکید فصل پنج بر این نکته است که انجام تنظیمات در صورتهای مالی تلفیقی، به ویژه به استثنای معامله های درون گروهی و سود یا زیان تحقق نیافته، مربوط به فروش کالا و خرید دارایی در دفاتر دو شرکت عضو ضروری است.

از دیدگاه تلفیقی، هنگامی که موجودی کالا بین شرکت های گروه منتقل می شود، وضعیت مالی و سود و زیان تلفیقی باید در پایان دوره گزارش گزارش داده شود. در این فصل مطالب زیر پوشش داده شده است:

·        فروش زمین درون گروه

·        فروش زمین به اشخاص خارج از گروه

·        معاملات درون گروهی داراییهای استهلاک پذیر

·        فروش ساختمان توسط شرکت اصلی به شرکت فرعی

·        فروش ساختمان توسط شرکت فرعی به شرکت اصلی

·        انتقال موجودی کالا به دارایی ثابت مشهود و برعکس

·        انتقال موجودی کالا به دارایی ثابت مشهود

·        انتقال دارایی ثابت مشهود به موجودی کالا اجارههای درون گروهی

·        خدمات درون گروهی

·        تأمین مالی درون گروهی از طریق اوراق مشارکت

·        پیوست

·        قراردادهای پیمانکاری درون گروهی

فصل ششم: صورت جریان وجوه نقد تلفیقی و سود هر سهم تلفیقی

این فصل دو موضوع مربوط به تهیه جریان نقدی تلفیقی و سود تلفیقی به ازای هر سهم را روشن می کند. رویکرد تهیه این داده ها در سطح شرکت در حسابداری میانه مشخص شده است. در زمینه صورتهای مالی تلفیقی، این موضوعات از دیدگاه های خاص مورد بررسی قرار می گیرند. فصل ششم کتاب حسابداری پیشرفته 2، عناوین زیر را شامل می شود.

·        مبانی تهیه صورت جریانهای نقدی تلفیقی

·        تهیه صورت جریانهای نقدی تلفیقی

·        اثرات تحصیل شرکت فرعی بر صورت جریانهای نقدی تلفیقی

·        سود پایه هر سهم تلفیقی

·        سود تقلیل یافته هر سهم تلفیقی

·        نحوه ارائه و افشای اطلاعات سود هر سهم تلفیقی در صورتهای مالی

فصل هفتم حسابداری پیشرفته 2: کنترل غیر مستقیم و مالکیت متقابل

مسائل مربوط به صورتهای مالی تلفیقی در سه ماهه قبل مطابق با چارچوب مرسوم اختیارات، یعنی اختیارات مستقیم، در فصل هفتم توضیح داده شده است. در واقع، تاکید نویسندگان بر این امر است که همه ارتباطات زیرمجموعه قابل توجه بین شرکتها بر اساس اقتدار مستقیم پایه گذاری نمی شوند. موضوعات فصل هفتم به شرح زیر است:

·        کنترل غیر مستقیم - تحصیل متوالى

·        حقوق سهامداران فاقد کنترل از سود خالص و سود انباشته پس از تاریخ تحصیل در کنترل غیر مستقیم

·        کنترل غیر مستقیم حالت پیچیده

·        آثار استهلاک مبلغ ما به التفاوت و سود (زیان) درون گروهی در کنترل

·        غیر مستقیم - حالت پیچیده

·        کنترل غیر مستقیم - تحصیل غیر متوالی

·        مالکیتهای متقابل

·        روش سهام خزانه

·        روش ریاضی

·        سود یا زیان درون گروهی در مالکیتهای متقابل

·        مثال جامع

فصل هشتم حسابداری پیشرفته 2: تغییر مالکیت

در این فصل، پیامدهای تغییر نسبت مالکیت در شرکت اصلی بر تهیه صورتهای مالی ادغام شده توضیح داده شده است. به طور کلی درصد مالکیت در شرکت تابعه توسط شرکت اصلی ممکن است در نتیجه اقدامات انجام شده توسط شرکت اصلی یا شرکت تابعه تغییر یابد. فهرست فصل هشتم این کتاب به شرح زیر است:

·        تحصیل تدریجی شرکت فرعی

·        تغییر نفوذ قابل ملاحظه به کنترل

·        تغییر مالکیت به کنترل بدون وجود نفوذ قابل ملاحظه در مراحل قبلی یا با حفظ کنترل

·        تغییر مالکیت با وجود کنترل

·        فروش سهام شرکت فرعی

·        انتشار سهام جدید توسط شرکت فرعی

·        توزیع سود سهمی و تجزیه سهام توسط شرکت فرعی

کلام پایانی

کتاب حسابداری پیشرفته 2، نوشته موسی بزرگ اصل، حلیمه رحمانی و امین ناظمی، یک منبع بسیار مهم برای دانشجویان و فعالان حوزه حسابداری است. این کتاب به مطالعه و تحلیل مفاهیم پیشرفته در حسابداری می پردازد و خواننده را با دانش عمیق بیشتری در این زمینه مواجه می سازد. همچنین در این کتاب سعی شده است که برای کمک به شاغلین حرفه حسابداری، موضوعات پیچیده در زمینه تلفیق صورتهای مالی از جنبه کاربردی نیز مطرح گردد.