متون عیاری - پهلوانی و شبکه تخیّل روایی (2701) فؤاد مولودی انتشارات سمت

کتاب متون عیاری - پهلوانی و شبکه تخیل روایی اثر دکتر فؤاد مولودی انتشارات سمت

معرفی و نقد تخصصی کتاب

بازخوانی ساختار روایت در متون عامیانه و کهن فارسی

کتاب «متون عیاری - پهلوانی و شبکه تخیل روایی» تالیف دکتر فؤاد مولودی، یکی از پژوهش‌های نوین و عمیق دانشگاهی است که توسط انتشارات سمت برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه زبان و ادبیات فارسی، ادبیات داستانی و نظریه‌های روایت‌شناسی تدوین شده است.

داستان‌های عیاری و پهلوانی (نظیر سمک عیار، حسین کرد شبستری، رموز حمزه، داراب‌نامه و…) همواره بخش عمده‌ای از میراث عامه‌پسند و داستانی ایران را تشکیل داده‌اند. نویسنده در این اثر با رویکردی ساختارگرایانه و تحلیل گفتمان، ساختار روایت، بوطیقای کهن‌الگوها و شبکه پیچیده تخیل روایی را در این متون واکاوی می‌کند.

محورها و ویژگی‌های برجسته کتاب

1. تحلیل شبکه تخیل روایی و ایده‌های پیشینی:

   بررسی چگونگی شکل‌گیری ذهنیت عامه و شیوه بازنمایی الگوهای کهن دلاوری، عدالت‌خواهی، جوانمردی و فوت‌وفن‌های عیاری در چارچوب فرم داستانی.

2. بررسی ساختار روایت‌شناسی (Narratology):

   انطباق شیوه‌های داستان‌پردازی ایرانی با تئوری‌های نوین روایت‌شناسی؛ از جمله ساختار کنش، طرح و پیرنگ (Plot)، انگیزه‌مندی و مناسبات شخصیت‌ها.

3. پیوند ادبیات عامیانه و متون پهلوانی:

   تبیین مرزها و وجوه اشتراک «حماسه ملی و درباری» با «داستان‌های عامیانه و عیاری کوچه و بازار» و چگونگی تکوین قهرمان در بستر فرهنگ مردمی.

4. منبع آموزشی و مرجع دانشگاهی:

   این کتاب به عنوان یک منبع تخصصی و مرجع کم‌نظیر برای دروس ادبیات عامه، روایت‌شناسی و متون منثور دوره کارشناسی ارشد و دکتری زبان و ادبیات فارسی قابل تدریس و ارجاع است.

سرفصل‌ها و مباحث کلیدی کتاب

• فصل اول: درآمدی بر مفاهیم بنیادین؛ تخیل روایی، سنت داستان‌گزاری و خاستگاه‌های عیاری
• فصل دوم: ساختار پیرنگ و کهن‌الگوهای رفتاری در متون عیاری-پهلوانی
• فصل سوم: شبکه کنش‌ها و نقش‌های روایی (شخصیت‌پردازی عیار، پهلوان، حاکم و ضدقهرمان)
• فصل چهارم: ابزارهای جادویی، ترفندهای عیاری و منطق جهان داستانی کهن
• فصل پنجم: بررسی تطبیقی برجسته‌ترین متون بازمانده (سمک عیار، ابومسلم‌نامه، حسین کرد و…)
• فصل ششم: نتیجه‌گیری؛ بوطیقای روایت‌های عامیانه فارسی و دستاوردهای تخیل جمعی

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

• دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری زبان و ادبیات فارسی
• علاقه‌مندان به مطالعات فولکلور و ادبیات عامیانه ایران
• پژوهشگران حوزه‌های نقد ادبی، نشانه‌شناسی و روایت‌شناسی
• نویسندگان، فیلم‌نامه‌نویسان و بازآفرینان داستان‌های کهن و اساطیری

پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. آیا کتاب بر اساس رویکردهای نوین نقد ادبی نوشته شده است؟

بله؛ دکتر فؤاد مولودی با بهره‌گیری از نظریه‌های مدرن ساختارگرایی، روایت‌شناسی و تحلیل متن، متون سنتی عیاری را از دیدگاهی تازه بررسی کرده است.

۲. متن کتاب برای چه مقاطعی مناسب است؟

این اثر در درجه اول به عنوان منبع پژوهشی و درسی برای دوره‌های تحصیلات تکمیلی (ارشد و دکتری ادبیات فارسی) و در درجه دوم برای تمام پژوهشگران ادبیات عامه و اسطوره‌شناسی کاربرد دارد.

۳. تمرکز تحلیل‌ها روی کدام آثار عیاری و پهلوانی است؟

آثار مهم داستان‌گزاری کهن نظیر سمک عیار، داراب‌نامه طرسوسی، حسین کرد شبستری، اسکندرنامه و امیر حمزه در روند پژوهش مورد واکاوی قرار گرفته‌اند.