روانشناسی رشد چیست؟
روانشناسی رشد در مقطع کارشناسی ارشد + معرفی 10منبع اصلی
روانشناسی رشد یک حوره تخصصی در روانشناسی است. این رشته به بررسی و تحلیل تحولات فردی در طول زندگی می پردازد. در این گرایش همچنین به موضوعات مرتبط با رشد انسان مانند عوامل جسمی، اجتماعی، فرهنگی و روانی پرداخته میشود.
اگرچه این حوزه به صورت یک رشته مجزا در فضای آکادمیکایران تدریس نمی شود، با این حال ذیل سایر گرایش های روانشناختی مورد استفاده وارجاع قرار می گیرد. در این مقاله به بررسی کامل این حوزه و معرفی متون اصلی آن میپردازیم.
روانشناسی رشد چیست؟
این رشته برخلاف روانشناسی سنتی که بیشتر به نگرش های مرضی همچون مشکلات و بیماری های روانی تمرکز دارد، به بررسی عوامل مثبت و فرآیندهای سازنده در چرخه عمر انسان می پردازد. در واقع می توان گفت محتوای این رشته شامل بررسی ابعاد مختلف توسعه انسانی است. همچنین، تکنیک های ارزیابی و مشاوره روانشناختی رشد و روانسنجی نیز در آن مورد توجه قرار دارد.
روانشناسی رشد به تکامل ذهنی، اجتماعی و روانی در طول عمرانسان توجه داشته و به بررسی تأثیر عواملی نظیر روابط اجتماعی، سازوکارها و جوانب روانی تجربیات دوران کودکی و نوجوانی می پردازد.
این حوزه به طور گسترده توسط مشاوران تربیتی، مشاوران تحصیلی،مشاوران خانواده، محققان در حوزه روانشناسی رشد و روانشناسان مدارس، مؤسسات آموزشی،مراکز بهداشت و درمان و مؤسسات مربوط به کودکان و نوجوانان مانند بهزیستی مورداستفاده قرار می گیرد.
روانشناسی رشد در مقطع کارشناسی ارشد
در دوره کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی یا عمومی، دانشجویان با پاس کردن دروس مرتبط، مفاهیم و نظریه های رشد را یاد می گیرند؛ زیرا این حوزه مطالعاتی از نظریه های پیشرفته یا مدرن در روانشناسی تحلیلی-اجتماعی منشأ گرفته است. نظریه پیشرفته روانشناسی طیف وسیعی از نظریات اندیشمندانی مانند فروید، کارلیونگ و دیگران را شامل می شود.
دانشجویان روانشناسی می توانند با یادگیری این حوزه مطالعاتی در حیطه هایی همچون روان درمانگری کودک و نوجوان، مشاوره تحصیلی و حرفه ای،آموزش و پژوهش در دانشگاه ها و مؤسسات خیریه مشغول به کار شوند. زیرا این حوزه به دنبال آن است که توسعه جسمی، شناختی و اجتماعی را ارتقا دهد و رشد انسان تا لحظه مرگ او متوقف نمی شود.
حوزه های مطالعاتی روانشناسی رشد
حوزه های روانشناسی رشد کاملا گسترده است با این حال به دلیل تمرکز بر مقاطع سنی، عموماً به شکل زیر تقسیم بندی می شود:
روانشناسی کودکان: این حوزه بهطور خاص بر فرآیندهای رشد شناختی، حرکتی، اجتماعی و اخلاقی در طول دوران کودکی تمرکز دارد.
روانشناسی نوجوانان: ارتقاءتوانایی ها و بررسی چالش های فراگیر در دوران نوجوانی، از جمله جوانانی که با مشکلات روانی روبرو هستند از موضوعات مورد توجه این رشته است.
روانشناسی بزرگسالان: بررسی عوامل مرتبط با توسعه فردی در دوران بزرگسالی، از جمله تغییرات شغلی، روابط عاطفی و تماس های خانوادگی نیز در این حوزه مورد توجه است.
روانشناسی سالمندان: این رشته به مطالعه تغییرات روانشناختی و عوامل سلامت روان در دوران سالمندی نیز می پردازد.
کاربرد روانشناسی رشد
از آنجا که این حوزه مطالعاتی معطوف به بررسی عواملی مانندتحولات رفتاری، تغییرات شخصیتی، عملکرد شناختی و اجتماعی در طول زمان است، درموارد زیر مورد استفاده قرار می گیرد.
جامعه شناسی خانواده و بهبود عملکرد والدین
روانشناسی رشد میتواند به والدین در درک نیازهای روانی و اجتماعی فرزندانشان کمک کند و استراتژی های مناسبی را برای تربیت و پرورش آنها ارائه دهد.
تشخیص و درمان مشکلات روانی
این رشته به ارائه راهکارها و روش هایی برای تشخیص و درمان مشکلات روانی در طول عمر انسان می پردازد. همچنین در درمان مشکلات رایج مانند اضطراب، افسردگی و اختلالات رفتاری مرتبط با سن مانند افسردگی دروان سالمندی مورداستفاده قرار می گیرد.
توسعه اجتماعی
این حوزه به شناخت و قدرت بخشی ارتباطات اجتماعی فرد و تاثیرآنها بر رشد و توسعه فردی نیز می پردازد. از این رو با استفاده از روش های روانشناسی رشد، فرد می تواند روابط خود را بهبود دهد و رفتارهای سالم را در خود تقویت کند.
ارتقاء عملکرد تحصیلی و شغلی
روانشناسی رشد میتواند راهکارها و روش هایی را برای ارتقاء عملکرد تحصیلی و شغلی فرد ارائه کند. این حوزه به این می پردازد که چگونه فرد می تواند مهارت های خود را در طول زمان توسعه دهد و با بهبود زخم های دوران کودکی به صورت بهینه در زندگی و کار خود عمل کند.
بهبود کیفیت زندگی
این شاخه از علم روانشناسی می تواند به فرد کمک کند تا زندگی بهتری را تجربه کند و روابط و مهارت های خود را بهبود بخشد، به طوری که اوتوانایی برطرف کردن چالش ها و سازگاری با تغییرات را داشته باشد.
معرفی 10 کتاب برتر روانشناسی رشد در کنکورکارشناسی ارشد
روانشناسی رشد به عنوان یک زمینه تحقیقاتی در خانواده درمانی، رفع مشکلات اجتماعی و حرفه ای، روانشناسی پزشکی، روانشناسی تحصیلی و روانشناسی بالینی مورد توجه است. در حال حاضر کتابهای زیادی در این زمینه نوشته و منتشر شده است که در ادامه برخی از مهم ترین آنها را معرفی کرده ایم.
- کتاب روانشناسی رشد (از لقاح تا کودکی) 1 لورابرک
- کتاب نظریه های رشد (مفاهیم و کاربردها) ویلیام کرین
- کتاب روانشناسی رشد و تحول انسان پاپالیا
- کتاب روانشناسی رشد کودک احدی و بنی جمالی
- کتاب روانشناسی رشد پوران پژوهش
- کتاب روانشناسی رشد سوسن سیف
- کتاب روانشناسی رشد فاطمه صفرزاده مقدم
- کتاب روانشناسی رشد دکتر عبدالحسین فرهنگی
- کتاب روانشناسی رشد مدرسان شریف
- کتاب رشد انسان، روانشناسی رشد از تولد تا مرگ، فیلیپ رایز
سخن پایانی
روانشناسی رشد به بررسی ابعاد مختلف رشد انسان، نظریات و مدل های توسعه رفتار و تکامل انسانی می پردازد. دانشجویان در طول دوره کارشناسی ارشد روانشناسی، ضمن یادگیری موضوعات مرتبط با این حوزه، تکنیک های ارزیابی و مشاوره روانشناختی رشد را نیز فرا می گیرند.
در این مقاله به شرح این موضوع پرداختیم که روانشناسانی که بر این حوزه مسلط هستند به عنوان روان درمانگر یا مشاور در سازمان ها و نهادهایمختلف مشغول به کار می شوند و با یک رویکرد مثبت نگر به ارائه راهکار برای رفع مشکلات فردی و اجتماعی می پردازند.
نوشتن نظر
